سبد خرید خالی است
تاریخچه تشکیل کانون وکلا و هر آنچه در مورد تفاوت های کانون وکلا و مرکز وکلای قوه قضاییه باید بدانید را در این مقاله بخوانید.
تاریخچه کانون وکلا و تفاوت آن با مرکز وکلای قوه قضائیه
وکالت، از دیرباز امری ضروری بوده ودر همه تمدن ها وجود وکیل از پایه های اساسی عدالت و احقاق حقوق مردم بوده است. نیاز به وکیل همواره در جوامع مختلف احساس شده است. به همین دلیل تمامی دولت ها همواره در پی راهی برای رفع این مشکل بوده اند. تاسیس نهادهایی تحت عنوان نهادهای وکالتی توسط دادگستری در همین راستا انجام شده است.
تاسیس کانون وکلای دادگستری و شروع بکار آن در ایران
کانون وکلای دادگستری انجمنی غیر دولتی و مستقل در کشور های گوناگون است. کار این انجمن اعطای پروانه وکالت دادگستری به دانش آموختگان حقوق، پشتیبانی از وکلای عضو و نظارت بر عملکرد آنها می باشد. در ایران این کانون، نهادی مستقل و دارای شخصیت حقوقی است. کانون وکلای دادگستری با 29 شعبه در ایران یکی از نهادهای حقوقی است. قدیمی ترین مرکز کانون وکلای ایران، کانون وکلای مرکز است. نهاد انجمن وکلا در تاریخ 1309 خورشیدی توسط جمعی از وکلا تاسیس شد.
تاریخچه شروع به کار کانون وکلا
کانون وکلا رسماً در روز بیستم آبان ماه ۱۳۰۹ توسط علی اکبرخان داور افتتاح شد. ولی انتخابات هیأت مدیره، بیش از ۱٠۳ سال قدمت دارد و اولین انتخابات هیأت مدیره مجمع وکلای رسمی در روز دوشنبه ۱۲ ذیقعده ۱۳۳۹ (۲۷ تیر ماه ۱۳۰۰) برگزار گردید.
برگزاری رای گیری برای انتخاب اولین هئیت مدیره کانون وکلا
در این روز، در جلسه‌ای با ریاست آقاشیخ علی اکبر، با موضوعِ تعیین یا عدم تعیین هیأت مدیره به رأی گذاشته شد. پس از مذاکره، به موجب رأی مخفی و با اکثریت بیست و یک رأی اقدام به انتخاب هیأت مدیره میشود. در این انتخابات با اکثریت آرا، آقایان میرزا قوام الدین، حکیم اللهی، فاضل بروجردی، آقاشیخ جلال، نقیب زاده، فاضل عراقی و میرزاابوالفضل تهرانی به عنوان اعضای هیأت مدیره انتخاب شدند. از بین اعضای منتخب، آقای شیخ جلال به سمت رئیس و آقای نقیب زاده به عنوان نایب رئیس برگزیده شدند.
شروع بکار اولین هئیت مدیره
اولین هیأت مدیره مجمع وکلای رسمی تا پایان سال ۱۳۰۱ به اداره وضع وکلا می‌پردازد. از سال ۱۳٠۲ تا چند سال آتی به علت کودتای اسفند ۱۲۹۹ هجری قمری، کار‌ها به رکود کشیده شده بود. مجمع وکلای رسمی نیز در این زمان نمی‌تواند به کار خود ادامه دهد. وضعیت وکلا تا سال ۱۳۰۹ به همین مِنوال میگذرد. در عصر روز ۲۶ تیر ماه ۱۳۰۹ عده‌ای از وکلا به دعوت داود پیرنیا فرزند ارشد مشیرالدوله (حسن پیرنیا) که ریاست احصائیه امور قضایی را در دادگستری برعهده داشته در منزل ایشان جمع میشوند. مرحوم پیرنیا ابراز می‌کند که وزیر عدلیه مصلحت می‌داند که کانون وکلا تشکیل و شروع بکار شود.
تاریخچه تشکیل مجدد کانون وکلا
همین نشست ابتدایی موجب میشود که در روز بیستم آبان ماه ۱۳۰۹ کانون وکلا رسماً توسط علی اکبرخان داور افتتاح شود. وکلا طبق قانون از آقای داور تقاضا می‌کنند تا ریاست کانون را که باید برعهده نماینده وزارت دادگستری باشد، قبول نماید. سپس آنها آقای داود پیرنیا را به عنوان نایب رئیس کانون انتخاب می‌کنند. با آنکه دو سال از اولین دوره کانون گذشت اما گزارش‌های لازم برای ارائه به دادگستری و تشکیل دوره بعدی کانون آماده بود. در این بین تشتّت آرای موجود بین وکلا مانع از ادامه کار شد.
انتخابات کانون در سال های 1314 و 1315
در سالهای ۱۳۱۴ و ۱۳۱۵ دو انتخابات در بین وکلا انجام شد که از جانب وزیر دادگستری وقت، هر دو انتخابات باطل اعلام میشود. تا این که در جهت رسمیت بخشیدن به موقعیت حقوقی اجتماع وکلای دادگستری، در ۲۶ اسفند ماه ۱۳۱۶، شخصیت حقوقی کانون وکلا به وسیله آقای دکتر احمد متین دفتری وزیر دادگستری وقت به ثبت می‌رسد. در همین سال با برگزاری انتخابات، ۲۶ نفر از وکلای واجد شرایط به ایشان معرفی شدند. در نهایت ۱۸ نفر توسط ایشان برای مدیریت کانون انتخاب گریدند.
ادامه انتخابات در سالهای 1327 و 1330
در سالهای ۱۳۲۷ و ۱۳۳۰ هم انتخابات هیأت مدیره به همان روال سابق و تحت سرپرستی وزارت عدلیه انجام میشود. بالاخره با تلاش وکلا و با فشار حاصل از تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر (که دولت ایران نیز از امضاکنندگان اولیه آن بود.) لایحه پیشنهادی سال ۱۳۱۵ کانون وکلا با اصلاحاتی به عنوان لایحه استقلال کانون وکلا در هفتم اسفند ماه ۱۳۳۱ به تصویب می‌رسد.
تشکیل هئیت مدیریه جدید کانون پس از تصویب لایحه
پس از تصویب لایحه هر چند ماده ۱۹ آن مقرر نموده بود که برای اجرای مقررات این لایحه قانونی، هیأت مدیره فعلی کانون وکلا تا یک سال به سمت خود باقی خواهد بود، ولی در جلسه مورخ ۱۳۳۱/۱۲/۲۱ اعضای هیأت مدیره با اکثریت اتفاق آرا، انتخاب هیأت رئیسه را مشمول این ماده ندانستند.
معرفی هئیت مدیره جدید کانون
سپس آقای سیدهاشم وکیل را به عنوان رئیس، آقایان ارسلان خلعتبری و ابوالفضل لسان را به عنوان نواب رئیس، آقایان محمود سرشار و دکتر محمد شاهکار را به عنوان بازرس و آقایان محمد نونهال و عباس نراقی را به عنوان منشی هیأت مدیره انتخاب نمودند.
اولین جلسه پس از استقلال کانون وکلا
پس از آغاز به کار هیأت رئیسه جدید در جلسه بیست و پنجم اسفند ماه ۱۳۳۱ (اولین جلسه پس از استقلال کانون وکلا) دو نفر ار اعصای هیأت مدیره (آقایان دکتر محمد شاهکار و عباس نراقی) پیشنهاد نمودند که روز هفتم اسفند ماه به نام روز عید استقلال کانون شناخته شود. هر سال در روز هفتم اسفند ماه جشنی برگزار شود. این روز بیش از ۷٠ سال است که از جانب کانون‌های وکلا و وکلای دادگستری، روز جشن استقلال کانون شناخته و گرامی داشته میشود.
روز وکیل مدافع و روز استقلال کانون وکلا
بزرگداشت روز هفتم اسفند ماه به عنوان روز وکیل مدافع و روز استقلال کانون وکلا نباید موجب غفلت کانون‌ها از روز بیستم آبان ماه به عنوان سالروز تشکیل کانون وکلا شود. این روز هم همانند روز هفتم اسفند باید گرامی داشته شود(به نقل از سایت اسکودا).
عضو گیری در کانون وکلا
کانون وکلا هر ساله جهت اخذ وکیل جدید اقدام به برگزاری آزمون می نماید. وکلا پس از کسب نمره قبولی و آزمون اختبار وکیل پایه یک محسوب میشوند. اما در کنار این نهاد، نهادی دیگر تحت عنوان مرکز وکلای قوه قضاییه نیز شروع به کار و اقدام به اعطا پروانه وکالت نموده است.
مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانوادهٔ قوهٔ قضائیه
این مرکز نهادی وابسته به قوه قضائیه و موازی با کانون وکلای دادگستری می‌باشد. این نهاد از سال ۱۳۸۱ پیرو تصویب مادهٔ ۱۸۷ قانون برنامهٔ سوم توسعه (۱۳۷۹) تأسیس گردید. با تصویب مادهٔ مذکور، این اختیار به قوهٔ قضائیه داده شد که نسبت به تأیید صلاحیت دانش‌آموختگان رشتهٔ حقوق، فقه و حقوق اسلامی جهت صدور مجوز وکالت، تأسیس مؤسسات مشاورهٔ حقوقی، استخدام و نظارت بر کارشناسان رسمی دادگستری اقدام کند.
تفاوت کانون وکلای دادگستری و مرکز وکلای قوه قضائیه
از جمله تفاوت های این دو نهاد میتوان به تفاوت در مواد آزمونی اشاره کرد. به عنوان مثال در کانون وکلا درس اصول فقه از دروس آزمونیست در حالی که در مرکز وکلا این درس وجود ندارد. یا درس متون فقه مرکز کاملا متفاوت با متون فقه کانون است .
ساختار سازمانی:
کانون وکلا یک نهاد مستقل و خودگردان است که توسط وکلای عضو اداره میشود و در اداره امور آن نقش فعالی دارند. مرکز وکلا زیر نظر قوه قضاییه اداره میشود. تفاوت دیگر زمان برگزاری آزمون های این دو نهاد است. هرساله دو آزمون وکالت برگزار میشود که یکی زیر نظر کانون وکلا و دیگری زیر نظر مرکز است و داوطلبان میتوانند برای دریافت پروانه وکالت در هرکدام از ازمون ها شرکت کنند.
نتیجه گیری:
کانون وکلای مرکز و مرکز وکلا و مشاوران قوه قضائیه دو نهاد مشابه ولی مجزا هستند. لازم به ذکر است از نظر اختیارات و وکالت، تفاوت خاصی بین این دو نهاد نمیباشد. با دنبال کردن سایت وکیل میهن موارد بیشتری از این دسته را فرا خواهید گرفت. جهت خواندن سایر مقالات کلیک کنید.
دسته‌ها:
کانون وکلا
دیدگاهها