سبد خرید خالی است
مهدور الدم کیست و شخص مرتکب قتل عمد در چه صورت قصاص نمیشود؟ در این مقاله شما را با این موضوع آشنا خواهیم کرد.
مهدور الدم و شخص مرتکب قتل عمد در چه صورت شامل جزای قصاص نمیشود؟
برای دانستن کلماتی همچون مهدور الدم و قتل در اصطلاح لغوی و فقهی مطلب زیر را دنبال کنید.، قتل در اصلاح فقهی به معنای کشتن و پایان دادن به زندگی شخص دیگریست. در قرآن شدیدترین مجازات ها برای کشتن نفس در نظر گرفته شده است.معیار اصلی مجازات قتل و مبنای فقهی آن از آیه 93 سوره نساء برگرفته شده است. به موجب این آیه (وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا) هر کس مؤمنی را از روی عمد بکشد، کیفرش دوزخ است. که در آن جاودانه خواهد بود، و خدا بر او خشم گیرد، و وی را لعنت کند و عذابی بزرگ برایش آماده سازد.
آیا کشتن هر شخصی منجر به اعدام و قصاص است؟
قتل چه در فقه اسلامی و چه در قانون مجازات اسلامی به دو دسته قتل عمدی و غیر عمدی تقسیم بندی شده است. مطابق ماده 381 قانون مجازات اسلامی: مجازات قتل عمدی در صورت تقاضای ولی دم و وجود سایر شرایط مقرر در قانون، قصاص و در غیر اینصورت مطابق مواد دیگر این قانون از حیث دیه و تعزیر عمل می‌گردد. اما در خصوص قتل های غیر عمدی مجازات قصاص ساقط شده و مرتکب به دیه و تعزیر محکوم خواهد شد. در قتل توسط پدر یا جد پدری و یا مهدور الدم بودن مقتول حکم فقهی متفاوت است که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد.
مواردی که مرتکب حتی در صورت ارتکاب قتل عمدی،قصاص نمیشود:
در برخی موارد قانونگذار،این مجازات سنگین را از ذمه مرتکب برداشته و صرفا برای او دیه وتعزیر در نظر گرفته است. مانند قتل توسط پدر و یا مهدور الدم بودن مقتول
1.وجود رابطه پدر و فرزندی: مطابق ماده 301 قانون مجازات اسلامی: قصاص در صورتی ثابت میشود که مرتکب، پدر یا از اجداد پدری مجنیٌ علیه نباشد.
پس چنانچه پدر یا جد پدری،مرتکب کشتن فرزند خود شوند، قصاص نمیشوند اما سوال مهم این است که مجازات این افراد چیست؟
مجازات پدر یا جد پدری مرتکب قتل فرزند
مطابق با ماده 612 قانون مجازات بخش تعزیرات، هر کس مرتکب قتل عمد شود چه شاکی نداشته یا شاکی داشته ولی از قصاص گذشت کرده باشد، یا به هر علت قصاص نشود در صورتی که اقدام وی موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد دادگاه مرتکب را به حبس از سه تا ده سال محکوم می‌نماید.
2.قاتل مهدور الدم باشد.
مهدور الدم در معنای اصلی آن به شخصی گفته میشود که خونش به هدر است. یعنی خون و جان او دیگر برای قانونگذار ارزشی نداشته و در صورت کشته شدنش، مسئولیتی متوجه مرتکب نخواهد بود.
انواع مهدور الدم:
مهدور الدم به دودسته مهدور الدم نسبی و مطلق تقسیم میشود. مهدور الدم مطلق یعنی شخصی که خونش نسبت به همه ی مسلمانان مباح است و چنانچه هر شخصی اورا بکشد قصاص نخواهد شد. برای مثال مطابق فتاوای مراجع اسلامی ،سلمان رشدی مرتد است و چنانچه هر شخصی اورا به قتل برساند قصاص نمیشود.
مهدور الدم نسبی
یعنی صرفا نسبت به افرادی خاص خون مباح میباشد. برای مثال خون قاتل در مقابل اولیا دم مقتول مباح است. مثلا اگر پدر یا مادر شخصی که به قتل رسیده، پس از صدور حکم قصاص، خودشان قاتل را قصاص کنند،قصاص نخواهند شد. البته لازم به ذکر است در این موارد برای شخصی که این اقدام را انجام داده حتما مجازاتی تعزیری در نظر گرفته خواهد شد. اما چیزی که ثابت است این موضوع میباشد که در این موارد قصاص و دیه منتفی است.
انواع دیگر عدم قصاص قاتل
از دیگر مواردی که میتوان در راستای عدم قصاص مرتکب قتل عمدی به آنها اشاره کرد میتوان به :
1.قاتل صغیر یا دیوانه باشد
2.قتل به دستور امر آمر قانونی باشد
3.قتل در فراش باشد
4.مقتول غیر مسلمان و قاتل مسلمان باشد
5.قتل در مقام دفاع مشروع باشد
نتیجه گیری:
در بسیاری از موارد قانونی میتوان با دانستن مسائل حقوقی راه دفاع درست را انتخاب کرد. وکیل میهن متشکل از حقوقدان های حرفه ای ایران است که میتواند شما را در این امر یاری نماید.
دیدگاهها