سبد خرید خالی است
جرائم رایانه ای چیست؟ قانون جرایم رایانه ای و انواع آن را در این مقاله بخوانید.
جرایم رایانه ای چیست؟ قانون جرایم سایبری و مجازات آن به چه صورت است؟
پیشرفت روز افزون تکنولوژی و کاربرد فوق العاده زیاد آن، جوامع امروزی را وادار به استفاده از ابزار های موجود در بحث تکنولوژی کرداست. بطوریکه امروزه کمتر خانه ای پیدا میشود که حداقل یک گوشی تلفن همراه هوشمند یا لپ تاپ در آن وجود نداشته باشد. همین پیشرفت و افزایش کاربرد تکنولوژی، سبب شد که در این حیطه مجرمین شروع به جولان کنند. آنها از این طریق اموال و حیثیت مردم را هدف قرار دهند. به همین جهت قانونگذاران بفکر افتادند تا با تصویب قوانینی این موضوع زا کنترل و استفاده از آن را قانونمند کنند.
مجموعه قانون جرایم رایانه ای در ایران
در ایران نیز قانونگذار با تصویب قانون جرائم رایانه ای مصوب سال ۱۳۸۸ در راستای مقابله با مجرمین فضای مجازی گام برداشت. به موجب این قانون جرایم مختلفی جرم انگاری شد. و برای آن مجازات تعیین گردید. در ادامه به تفصیل به هریک از این جرایم خواهیم پرداخت.
انواع جرایم رایانه ای و قوانین آن
۱.دسترسی غیر مجاز
به موجب ماده ۱ این قانون، هركس به طور غيرمجاز به داده، سامانه رايانه اي يا مخابراتي كه به وسيله تدابير امنيتي حفاظت میشود دسترسي يابد، به حبس از 91 روز تا يك سال يا جزاي نقدي از 000 /000 /20 تا 000 /000 /80 ريال يا هر دو مجازات خواهد شد. داده ها حتما باید محفوظ باشند تا شامل این قانون شوند.
مثال برای دسترسی غیر مجاز
برای مثال اگر شخصی به هر نحوی به رمز موبایل شخص دیگری دسترسی پیدا و آنرا باز کند مشمول این جرم خواهد شد. اما اگر آن شخص هیچگونه تدابیر امنیتی از جمله رمز یا اثر انگشت برای گوشی خود نداشته باشد و دیگری بدون اذن او وارد موبایل وی شود، مشمول این ماده نخواهد بود.
۲.شنود غیر مجاز
مطابق ماده ۲ این قانون، هر كس به طور غيرمجاز محتواي در حال انتقال ارتباطات غيرعمومي در سامانه هاي رايانه اي يا مخابراتي يا امواج الكترومغناطيسي يا نوري را شنود كند، مجرم است. جزای این فرد حبس از شش ماه تا دو سال يا جزاي نقدي از 000 /000 /25 تا 000 /000 /150 ريال يا هر دو مجازات می باشد. شنود در این ماده مستلزم این موضوع است که محتوا سری نباشد.
نکته مهم :
اگر محتوی در حال انتقال از اطلاعات سری باشد، مرتکب مشمول شنود غیر مجاز نیست و جرم آن جاسوسی خواهد بود.
مثال شنود غیر مجاز
برای مثال شخصی از طریق برنامه ایتا در حال مکالمه با شخص دیگریست. شخص ثالثی از طریق هک کردن یا هر ابزار دیگری این مکالمه را شنود میکند. در اینجا شخص مرتکب شنود غیر مجاز میشود و مجرم مشمول مجازات این ماده است.
۳.جاسوسی رایانه ای :
به موجب ماده۳ این قانون اگر شخصی داده های در حال انتقال را شنود کند و این داده ها سری باشد ،شخص مشمول این ماده می باشد. در خصوص سری بودن این مطلب حائز اهمیت است که داده هایی سری هستند که افشای آنها موجب برهم خوردن امنیت ملی یا منافع ملی میشود.
مثال برای جاسوسی اینترنتی
برای مثال شخصی مکالمه ی بین دو فرمانده ارشد را که درحال گفتگو در خصوص مسائل مربوط به امنیت کشور هستند شنود میکند. این امر با توجه به اینکه داده ها درحال انتقال است و از طرفی سری نیز میباشند، جرم جاسوسی تلقی میگردد. مرتکب به این مجازات محکوم میشود. مجازات جرم فوق حبس از یک تا سه سال یا جزای نقدی خواهد بود.
۴.جعل رایانه ای
هر كس به طور غيرمجاز مرتكب اعمال زير شود، جاعل محسوب میگردد. مجرم به حبس از يك تا پنج سال و يا جزاي نقدي از 000 /000 /50 تا 000 /000 /250 ريال يا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.
مصادیق جعل رایانه ای
الف) تغيير يا ايجاد داده هاي قابل استناد يا ايجاد يا ورود متقلبانة داده به آنها مصداق جرم جعل رایانه ایست.
ب) تغيير و یا ورود متقلبانه داده ها يا علائم موجود در كارتهاي حافظه يا قابل پردازش در سامانه هاي رايانه اي يا مخابراتي يا تراشه ها یا علائم آنها نیز جعل رایانه ای محسوب میشود.
مفهوم و معنای جرم رایانه ای جعل
جرم جعل رایانه ای به این معناست که شخصی داده ای را که در رایانه شخصی وجود دارد تغییر دهد. برای مثال داده ای که مربوط به اطلاعات یک شرکت است را تغییر و این اطلاعات را به شکل دیگری ثبت کند.
تذکر مهم
لازم به ذکر است که اگر داده ها به طور کلی پاک شوند مشمول جرم تخریب رایانه ای میباشد. در اینصورت ارتباطی با جعل ندارد.
تفاوت بین جعل رایانه ای و جعل عادی
این است که در جعل عادی شخص کاغذ،مدرک شناسایی یا اسنادی را تغییر میدهد. به طوریکه موجب قلب حقیقت شود اما در جعل رایانه ای این موضوع در خصوص داده ها صرفا قابلیت تحقق خواهد داشت.
۵.سرقت رایانه ای
به موجب ماده ۱۲ قانون جرایم رایانه ای، هر كس به طور غيرمجاز داده هاي متعلق به ديگري را بربايد، شاما این جرم رایانه ای است. چنانچه عين داده ها در اختيار صاحب آن باشد، به جزاي نقدي از 000 /000 /6 تا 000 /000 /50 ريال محکوم میشود. در غير اينصورت به حبس از 91 روز تا يك سال يا جزاي نقدي از 000 /000 /20 تا 000 /000 /80 ريال يا هر دو مجازات محكوم خواهد شد.
مثال برای سرقت رایانه ای
به عنوان مثال فردی وارد لپ تاپ شخص دیگری میشود و داده های موجود مثل عکس یا فایلی در خصوص کار او را میرباید. همانطور که در ماده قانونی گفته شد، اگر این داده ها کپی شود و شخص آنها را برباید یک نوع مجازات و اگر این داده ها پس از ربایش به طور کامل از سیستم پاک کند نوع دیگری از مجازات برای آن در نظر گرفته خواهد شد.
تفاوت عمده سرقت رایانه ای و سرقت عادی
تفاوت عمده سرقت رایانه ای با سرقت عادی در آن است که در سرقت عادی شخص جسم فیزیکی را میرباید. اما در سرقت رایانه ای مرتکب دادها را میرباید. برای مثال میتوان گفت سرقت خود فلش در صورتی که وارد اطلاعات آن نشویم،سرقت عادی است. اما اگر داده های موجود در آن رباییده شود مشمول سرقت رایانه ای میباشد. از دیگر جرائم رایانه ای کلاهبرداری رایانه ای،تولید یا توزیع محتوای مبتذل و مستهجن و ….میباشد که در مقاله بعدی به تفصیل به هریک خواهیم پرداخت.
نتیجه گیری:
برای بهترین نتیجه در پرونده های جرایم رایانه ای نیازمند وکیل حرفه ای هستید. جهت رزرو وقت مشاوره کلیک کنید.
دسته‌ها:
جرایم رایانه ای
دیدگاهها