سبد خرید خالی است
سوء پیشینه کیفری و استعلام افراد سابقه دار چگونه است؟ پرسشی که اغلب افراد از وکیل میهن میپرسند. جهت آشنایی با این موضوع مطلب زیر را بخوانید.
چه افرادی سابقه‌دار محسوب می‌شوند؟ استعلام سوء پیشینه چگونه است؟
افراد سابقه‌دار در قانون چه کسانی محسوب می‌شوند و چه تأثیری بر آینده او دارد؟ برخلاف تصور عموم، صرف رفتن به زندان یا صدور حکم محکومیت کیفری برای یک فرد به معنای «سابقه‌دار بودن» در معنای حقوقی آن نیست. قانون به‌طور دقیق مشخص کرده که چه جرائمی منجر به سوءپیشینه مؤثر شده و چه مدت زمانی این سابقه در زندگی فرد باقی می‌ماند. این مقاله شما را با نحوه استعلام سوء پیشینه و شناخت افراد سابقه دار آشنا میکند.
تعریف حقوقی سابقه افراد و نحوه دریافت سوءپیشینه
در قانون مجازات اسلامی، اصطلاح «سابقه‌دار» به کسی اطلاق میشود که به دلیل ارتکاب جرائم خاص، دارای سوءپیشینه کیفری مؤثر باشد؛ یعنی این سابقه در گواهی عدم سوءپیشینه او درج شده و ممکن است منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی شود. در واقع، هر فردی که محکومیت کیفری پیدا کند، سابقه‌دار نیست؛ بلکه فقط در صورت ارتکاب برخی از جرائم خاص، برای مدت معین به‌عنوان فرد سابقه‌دار شناخته میشود.
مبنای قانونی افراد سابقه دار: ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی
بر اساس ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی، تنها افرادی که به یکی از جرائم مشخص زیر محکوم شده باشند، سوء پیشینه مؤثر دارند و در مدت معینی از حقوق اجتماعی محروم می‌شوند. این محرومیت و ثبت سوء پیشینه تنها شامل جرائم زیر است:
۱. هفت سال محرومیت برای محکومان به حبس ابد و مجازات‌های سالب حیات (مانند اعدام) در صورت توقف اجرای حکم
۲. سه سال محرومیت برای محکومان به قطع عضو (در جرائم حدی مانند محاربه و سرقت حدی) و قصاص عضو، اگر دیه بیش از نصف دیه کامل باشد. نفی بلد و حبس‌های درجه ۴ (یعنی بیش از پنج سال) نیز شامل این بخش میشود.
3.دو سال محرومیت برای محکومان به شلاق حدی و قصاص عضو، اگر دیه نصف یا کمتر از نصف دیه کامل باشد. حبس درجه ۵ (حبس بین دو تا پنج سال) نیز شامل همین مورد است.
نکته مهم این است که اگر جرم ارتکابی جزو موارد بالا نباشد، گرچه ممکن است در سجل کیفری ثبت شود، اما در گواهی‌های رسمی مانند گواهی عدم سوء پیشینه منعکس نخواهد شد.
آیا جرائم غیرعمد منجر به سابقه‌دار شدن می‌شوند؟
خیر. طبق قانون، جرائم غیرعمدی مانند تصادف منجر به فوت که ناشی از بی‌احتیاطی باشد، موجب سوء پیشینه مؤثر نمی‌شود. تنها در صورتی که جرم به صورت عمدی و طبق دسته‌بندی‌های بالا باشد، می‌تواند سابقه کیفری مؤثر ایجاد کند.
مدت زمان پابرجا بودن سوء پیشینه کیفری
یکی از باورهای اشتباه مردم این است که اگر فردی یک بار محکوم شود، تا آخر عمر سابقه‌دار خواهد ماند. این باور کاملاً نادرست است.
طبق قانون:
- سوء پیشینه ناشی از حبس ابد یا اعدام: تا ۷ سال
- سابقه ناشی از حبس‌های بالای ۵ سال یا قصاص خاص: تا ۳سال
- سوء پیشینه ناشی از حبس ۲ تا ۵ سال یا شلاق حدی: تا ۲ سال
پس از پایان این مدت سوء پیشینه مؤثر فرد پاک میشود و دیگر در گواهی عدم سوء پیشینه ذکر نخواهد شد. اما در پرونده‌های قضایی و سوابق داخلی قوه قضاییه همچنان قابل مشاهده خواهد بود.
مجازات تبعی چیست؟
بر اساس ماده ۲۶ قانون مجازات اسلامی، افرادی که دارای سوء پیشینه مؤثر باشند، در مدت مقرر از برخی حقوق اجتماعی محروم خواهند بود. این حقوق شامل موارد زیر است:
- عضویت در شورای شهر و روستا
- کاندیداتوری در مجلس شورای اسلامی
- اشتغال در مشاغل دولتی یا حساس
- اشتغال در نیروهای نظامی و انتظامی
- اشتغال در مشاغل حقوقی مانند وکالت دادگستری و سردفتری اسناد رسمی
- عضویت در احزاب و تشکل‌های سیاسی
این محرومیت‌ها به‌صورت خودکار و بدون نیاز به درج در حکم دادگاه اعمال می‌شوند.
آیا ثبت محکومیت همیشه به معنای سوء پیشینه است؟
خیر. ثبت محکومیت با سوء پیشینه تفاوت دارد. ممکن است محکومیت فرد در سامانه‌های قضایی ثبت شود، اما در گواهی‌های رسمی مانند عدم سوءپیشینه، منعکس نشود.
قضات در زمان رسیدگی به پرونده‌های بعدی ممکن است به این سوابق دسترسی داشته باشند، ولی این سوابق برای کارفرما، نهادها یا ارگان‌هایی که درخواست گواهی عدم سوءپیشینه دارند، قابل مشاهده نیستند.
مشاوره تخصصی درباره سابقه کیفری
اگر احساس می‌کنید که در مورد سابقه کیفری یا سوء پیشینه مؤثر خود نیاز به اطلاعات دقیق‌تر دارید، پیشنهاد می‌کنیم با تیم مشاوره وکالت وکیل میهن تماس بگیرید. ما در سایت وکیل میهن با بهره‌گیری از وکلای مجرب، آماده ارائه مشاوره حقوقی فوری و تخصصی درباره سوابق کیفری و تاثیرات آن بر زندگی و شغل شما هستیم.
چگونه گواهی عدم سوءپیشینه بگیریم؟
امروزه نیازی به مراجعه حضوری برای دریافت گواهی سوء پیشینه نیست. شما می‌توانید از طریق سامانه خدمات الکترونیکی قوه قضائیه یا دفاتر خدمات قضایی، به‌صورت آنلاین برای اخذ این گواهی اقدام کنید.
دسته‌ها:
سوء پیشینه
دیدگاه‌ها