سبد خرید خالی است
در این مقاله شما را با انواع دیه چیست؟، نرخ آن و مواقعی که شخص مستلزم به پرداخت دیه میشود، آشنا خواهیم کرد.
انواع دیه چیست و در چه مواقعی شخص محکوم به پرداخت خون بها میشود؟
دیه در لغت به معنای خون بها است. بر اساس فقه، پولی است که به یک فرد یا بازماندگان او به سبب نقص عضو یا کشته شدن یک انسان پرداخت میشود. مجازات اصلی جنایت بر تمامیت جسمانی اشخاص قصاص است.
قصاص چیست و تفاوت آن با خون بها چگونه است؟
در لغت به معنای مقابله به مثل است، یعنی اینکه مجرم به همان میزانی که جنایت وارد کرده، مجازات میشود. برای مثال شخصی که دست راست شخص را قطع نماید، دست راستش قطع میشود. یا اینکه شخصی که جان کسی را بگیرد،جانش گرفته میشود.
پرداخت دیه به جای قصاص متهم
در بعضی مواقع به جای قصاص، مرتکب به پرداخت انواع دیه محکوم میشود.
- در مواردی که شخص را بنا به دلایلی نتوان قصاص نمود.برای مثال در شکستگی امکان مقابله به مثل وجود ندارد زیرا وارد کردن آسیبی به مرتکب به همان میزانی که جنایت کرده تقریبا غیر ممکن است.
- در مواردی که جنایت به صورت غیر عمدی واقع شود.
انواع دیه چگونه است؟
انواع دیه به دو دسته مقدر و غیر مقدر تقسیم میشود.
- دیه مقدر ، خون بهایی است که میزان آن به طور کامل در قانون مجازات مشخص شده است. به عنوان مثال مطابق ماده 635 قانون مجازات اسلامی، خون بهای قطع کردن هریک از دستان شخص، معادل نصف پرداخت خون بهای کامل است. یا مطابق ماده 607 از بین بردن هردو لب یک شخص دیه کامل داشته و از بین بردن هریک از آنها نصف خون بهای کامل را دارد.
- در برخی مواقه پرداخت دیه عضوی مشخص نشده و تعیین آن به تشخیص قاضی و پس از نظر پزشکی قانونی میباشد.در این موارد به دلیل عدم تعیین پرداخت خون بهای مقدر،برای بزه دیده خون بهای غیر مقدر یا ارش تعیین میشود.
مهلت پرداخت انواع دیه
مطابق ماده 488 قانون مجازات اسلامی،پس از ایراد جنایت وارده بر بزه دیده و تعیین مقدار دیه آن،مرتکب برای پرداخت دیه به شرح ذیل باید عمل نماید:
- در جنایات عمدی تا یکسال از تاریخ وقوع جرم
- در جنایات غیر عمدی تا دو سال از تاریخ وقوع جرم
- در جنایات خطای محض تا سه سال از تاریخ وقوع جرم باید اقدام به پرداخت خون بها نماید.
تغلیظ خون بها چیست؟
در برخی مواقع ممکن است، انواع دیه ی تعیین شده برای بزه دیده افزایش یافته و اصطلاحا تغلیظ شود. این تغلیظ خون بها که در عرف اصطلاحا به آن دو برابر شدن دیه گفته میشود به دو شکل است.
تغلیظ مکانی:
قانونگذار به موجب ماده 554 قانون مجازات اسلامی،قتل در محدوده حرم مکه را از موجبات افزایش میزان دیه میداند.در این مثال افزایش به سبب مکانی که قتل در آنجا واقع شده ،صورت میپذیرد.
تغلیظ زمانی:
در تغلیظ زمانی به جهت اینکه قتل در یک مدت زمان مشخصی رخ داده، ما با افزایش خون بها مواجهه هستیم. به این صورت که مطابق ماده 544 قانون مجازات،هرگاه رفتار مرتکب و فوت مقتول هردو در یکی از ماه های محرم،رجب،ذی القعده و ذی الحجه اتفاق بیوفتد، خونبها تغلیظ میشود.
نکته مهم
نکته مهمی که باید به آن اشاره کرد این است که برخلاف باور عموم، اولا در موارد فوق دیه دو برابر نشده بلکه صرفا یک سوم به میزان آن اضافه میشود و دوما افزایش خون بها صرفا در خصوص قتل یا همان کشته شدن فرد اتفاق میوفتد نه در خصوص صدماتی که باعث فوت شخص نمیشود. بنابر این چنانچه تصادفی در ماه حرام صورت پذیرد اما شخصی که آسیب دیده فوت نکند، دیه جراحات وارده بر او تغلیظ نمیشود.
موارد اثبات جراحات جهت اخذ دیه:
برای اینکه شخصی محکوم به پرداخت خون بهای جنایات وارده بر بزه دیده شود، ابتدا باید با طرح شکواییه و رسیدگی در این خصوص را از دادسرا درخواست کرد.
سپس بعد از ارجاع پرونده به کلانتری جهت تحقیقات،اقدام به اخذ نامه معرفی به پزشکی قانونی بنماید. چون مهم ترین رکن در تعیین خون بها نظریه پزشکی قانونی میباشد.
پس از آن میتوان با استناد به نظریه پزشکی قانونی،گزارش کلانتری مبنی بر وقوع درگیری و استماع شهادت شهود و یا استناد به فیلم های دوربین های مدار بسته،تقاضای کیفر ودریافت دیه خود را از دادگاه مربوطه خواست.
نتیجه گیری:
خون بها و دریافت یا پرداخت آن نیازمند تسلط کافی به قوانین را نیازمند است. لذا با کمک وکلای وکیل میهن که از زبده ترین نفرات در این حوزه هستند شما میتوانید این موضوع را بدرستی هدایت نمایید.
جهت رزرو وقت وکالت کلیک نمایید.
دسته‌ها:
دیه
دیدگاه‌ها