سبد خرید خالی است
نفقه چیست و نحوه پرداخت آن به زن چگونه است؟ در این مقاله شما را با هرآنچه در این مورد باید بدانید آشنا خواهیم کرد:
نفقه چیست؟ تعریف کامل آن از منظر حقوقی، فقهی و نحوه پرداخت نفقه زن
نفقه زن یکی از مهمترین حقوق مالی او در زندگی زناشویی است. هم در فقه اسلامی و هم در قوانین مدنی ایران به آن توجه ویژهای شده است. به زبان ساده، خرجی عبارت است از تمام هزینههایی که برای زندگی معمولی یک زن لازم است و شوهر موظف به پرداخت آنهاست. این هزینهها شامل خوراک، پوشاک، مسکن، هزینههای درمانی، بهداشتی، خادم (در صورت نیاز)، و سایر نیازهای متعارف با شأن زن میشود.
مبانی فقهی نفقه زن چه چیزی را بیان میکند؟
در فقه اسلامی، خرجی دادن از واجبات زندگی زناشویی بهشمار میرود و در صورت ترک آن توسط مرد، ضمانت اجراهای خاصی در نظر گرفته شده است. شرط اصلی استحقاق زن برای دریافت نفقه، تمکین کامل او نسبت به شوهر است. به این معنا که زن باید از شوهر خود در امور شرعی و زناشویی تبعیت کند تا بتواند خرجی دریافت کند.
ماده قانونی نفقه برای زن در قانون مدنی ایران چیست؟
مطابق ماده 1106 قانون مدنی در مورد نحوه پرداخت خرجی زن این امر را بر عهده شوهر قرار داده است. ماده 1107 به روشنی بیان میکند: خرجی عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن، از قبیل مسکن، پوشاک، غذا، اثاث منزل و هزینههای درمانی و بهداشتی و سایر نیازها. همچنین در صورت عدم پرداخت نفقه، زن میتواند به دادگاه خانواده مراجعه و مطالبه معوقه یا جاریه را مطرح کند.
نفقه همسر در دوران عقد
یکی از سوالات متداول کاربران سایت وکیل میهن این است که آیا زن در دوران عقد هم مستحق دریافت خرجی است؟ پاسخ این است که اگر زن پس از عقد رسمی به همسر خود تمکین کامل داشته باشد (اعم از تمکین خاص و عام)، مستحق دریافت نفقه است. در غیر این صورت و در شرایطی که زن هنوز به خانه شوهر نرفته یا تمکین نکرده باشد، حق مطالبه خرجی را ندارد، مگر آنکه امتناع از تمکین، موجه و قانونی باشد (مثلاً شوهر خانه آماده نکرده باشد).
مصادیق نفقه برای زن
طبق بررسیهای صورت گرفته و طبق قانون خرجی شامل مواردی نظیر موارد زیر است:
1- خوراک، پوشاک متناسب با شأن زن و مسکن مستقل و ایمن و اثاث منزل در حد عرف و نیاز
2- هزینههای درمانی و دارویی و هزینههای آرایشی و بهداشتی در حد عرف
3 خادم در صورت نیاز یا شأن اجتماعی زن و هزینههای ارتباطی و رفتوآمد روزمره
نفقه معوقه چیست؟
نفقه معوقه به موردی اطلاق میشود که در گذشته باید پرداخت میشده ولی مرد از پرداخت آن خودداری کرده است. زن میتواند با مراجعه به دادگاه خانواده، دادخواست نفقه معوقه بدهد و از دادگاه بخواهد مبلغ مشخصی بابت خرجی ماههای گذشته تعیین و شوهر را ملزم به پرداخت آن نماید.
ضمانت اجرای نپرداختن نفقه چیست؟
در صورت امتناع مرد از پرداخت خرجی، زن میتواند اقدامات زیر را انجام دهد:
طرح دادخواست در دادگاه خانواده
درخواست صدور حکم جلب شوهر طبق ماده 53 قانون حمایت خانواده
تقاضای طلاق از نوع عسر و حرج در صورت تکرار ترک انفاق
مطالبه مهریه و نفقه همزمان
طبق ماده 53 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، مردی که از پرداخت نفقه استنکاف کند، به حبس محکوم میشود.
تفاوت نفقه زن، فرزند و والدین چیست؟
گرچه همه موارد، عنوان نفقه دارند، اما شرایط، میزان و ضمانت اجرای آنها متفاوت است:
نوع نفقه، شرایط پرداخت و ضمانت اجرا
خرجی زن : الزام قانونی دائم تا پایان ازدواج ضمانت کیفری (حبس) دارد.
خرجی فرزند: در صورت ناتوانی مالی فرزند فقط ضمانت مدنی دارد.
نفقه والدین: در صورت فقر و مشکلات و عدم توانایی والدین ضمانت مدنی محدود دارد.
نحوه تعیین مبلغ
در صورت بروز اختلاف، مبلغ نفقه با نظر کارشناس رسمی دادگستری تعیین میشود. کارشناس با بررسی وضعیت مالی مرد، شرایط زندگی زن، محل سکونت، سطح تحصیلات، وضعیت عرفی خانوادهها در منطقه و… مبلغی را بهعنوان نفقه ماهیانه تعیین میکند.
خرجی در صورت طلاق
در طلاق رجعی: زن همچنان در ایام عده مستحق دریافت خرجی است.
بائن: نفقه فقط در صورت بارداری زن پرداخت میشود.
در طلاق توافقی: زن میتواند حقوق خود را ببخشد یا تقاضای آن را داشته باشد.
نفقه زن ناشزه
قانون زن ناشزه را زنی گفته است که بدون عذر شرعی و قانونی از تمکین خودداری میکند. در این حالت، خرجی به او تعلق نمیگیرد تا زمانی که به حالت تمکین بازگردد.
روشهای قانونی وصول خرجی
دادخواست حقوقی به دادگاه خانواده
درخواست صدور اجرائیه و توقیف اموال شوهر
درخواست جلب مرد در صورت عدم پرداخت و صدور حکم قطعی
استفاده از خدمات وکیل متخصص خانواده در سایت وکیل میهن
جمعبندی و نتیجه گیری
نفقه از جمله حقوق مالی مهم زن است که در قوانین ایران جایگاه ویژهای دارد. زن در صورت تمکین کامل، حق دریافت آن را دارد و در صورت امتناع شوهر، میتواند از طریق دادگاه خانواده و مراجع قانونی نسبت به مطالبه حقوق شرعی برای زن اقدام کند.
«سایت وکیل میهن» بهعنوان مرجع تخصصی وکالت و مشاوره حقوقی، آماده ارائه راهکارهای دقیق، تخصصی و بهروز در این زمینه است.
توصیههای کاربردی از «سایت وکیل میهن»
در صورت اختلاف در خصوص نفقه، قبل از هر اقدامی از مشاوره حقوقی استفاده کنید.
حتی در دوران عقد نیز میتوانید در صورت تمکین، حقوق خود را دریافت کنید.
حق نفقه از حقوق مسلم زن است و قابل اسقاط نیست، مگر به رضایت کتبی و رسمی.
دیدگاهها