سبد خرید خالی است
استرداد جهیزیه توسط چه کسی انجام میگیرد؟ تهیه جهیزیه بر طبق قانون به عهده کیست؟ در این مقاله شما را با این موضوعات آشنا خواهیم کرد.
نظر قانون در قبال تهیه و استرداد جهیزیه چیست؟
در ازدواج هر کدام از زوجین وظایفی را به عهده می گیرند. زن و شوهر با قبول این وظایف مقدمات شروع یک زندگی مشترک را فراهم می کنند. اکثر این وظایف ریشه در عرف و سنت ایرانیان دارد. برای مثال طبق عرف که عموم مردم آن را اجرا می کنند، تدارک جشن عروسی به عهده داماد است. یا نمونه دیگر تهیه منزل نیز هم طبق عرف و هم قانون و سنت اسلامی بر عهده مرد است.
جهیزیه جز اموال زن است یا شوهر؟
از موارد دیگری که باید به آن اشاره کرد جهزیه است که عروس اسباب و وسایلی را با خود به منزل همسرش میبرد.پس جهاز جزء اموال و دارایی زوجه (زن) محسوب می شود. اما ممکن است اختلافی بین زن و شوهر بروز کند که امکان سازش و ادامه زندگی مشترک برای طرفین ممکن نباشد یا به هر دلیل دیگر زن بخواهد جهیزیه خود را به جای دیگری منتقل کند و با مخالفت و ممانعت شوهرش مواجه شود،این جاست که دعوایی تحت عنوان استرداد جهیزیه مطرح میگردد.
تهیه جهیزیه در قانون ایران
اگر چه باید گفت این موضوع کاملا جنبه عرفی دارد و نامی به این عنوان در قانون مدنی وجود ندارد. اما از نظر قانون مدنی، با تبعیت از فقه امامیه تدارک و مهیا نمودن اسباب و لوازم منزل، هزینه خوراک و پوشاک و غیره بر عهده مرد گذاشته شده است. از این موضوع تحت عنوان نفقه زوجه نیز در حقوق یاد می شود.
نظریه قانون مدنی در رابطه با تهیه جهیزیه
قانون مدنی در ماده ۱۱۱۸ استقلال مالی زن را تصریح می کند. در ماده ۱۱۰۷ پرداخت نفقه زوجه، اعم از تهیه لوازم و اسباب منزل را جزو وظایف مرد می داند. این ماده بیان می کند: (نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض.) اگرچه همین قانون در ماده ۱۱۰۴ اصل بنیان خانواده را بر معاضدت و یاری کردن زوجین به یک دیگر می داند.
مفهوم استرداد جهیزیه
جهیزیه جزء اموال و دارایی زوجه می باشد. از اینرو در هنگام طلاق و جدایی یا حتی قبل از آن زن میتواند جهیزیه خود را از خانه آقا خارج کند. به این عمل استرداد جهیزیه گفته میشود. در واقع آوردن جهیزیه به معنای انصراف از مالکیت زن یا شریک ساختن شوهر در آن نیست.
نکته مهم و کلیدی استرداد جهیزیه در قانون
مالکیت جهاز برای زن باقی است ولی شوهر نیز از منافع آن بهرهمند میشود. مرد میتواند از این اموال تا زمانی که جهیزیه استرداد نشده استفاده کند. پس این اموال تحت عنوان امانت در اختیار شوهر است و هر زمان زن بخواهد، میتواند جهیزیه را به دیگری انتقال دهد یا به خانه پدری برگرداند.هنگامی که زندگی مشترک میان زوجین، با مشکلاتی مواجه می شود که ادامه زندگی را برای آنها، غیر ممکن می سازد. طرفین تصمیم به طلاق و جدایی می گیرند.طلاق نیز آثاری را به همراه دارد که از جمله آن ها مشخص شدن وضعیت جهیزبه می باشد.
روش های دیگر استرداد جهیزیه در قانون چگونه است؟
روش های دیگر برای استرداد جهاز، زمانی قابل اعمال است که زن دارای لیست یا سیاهه باشد. زن با استناد به این لیست برای بردن جهیزیه باید اقدام کند که در بیشتر موارد نیز به نتیجه می رسد. اما زمانی که لیست جهیزیه یا سیاهه وجود ندارد، اثبات دعوای برگرداندن جهاز، بدون سیاهه با استفاده از مدارک لازم برای استرداد جهاز ، کمی دشوار است. در این حالت تنها می توان به فاکتور های خرید اجناس و لوازم و در نبود آن ها به شهادت شهود خوش بین بود. بررسی این امر و تشخیص آن، کاملا به نظر قاضی بستگی دارد.
مدارک لازم برای استرداد
- سند نکاح یا سند طلاق که مدارکی می باشند که نشان دهنده وجود زندگی مشترک در خانه مشترک می باشد.
- سند و مدارکی که حاکی از وجود جهیزیه باشد مانند سیاهه یا فاکتور جهاز
- شهادت شهود یا استشهادیه ( در صورتی که سیاهه یا فاکتور وجود نداشته باشد)
- اسناد هویتی خواهان ( کارت ملی،شناسنامه و…..).
مراحل استرداد جهیزیه
- ارسال اظهارنامه رسمی استرداد جهیزیه توسط زن به مرد
- مشورت با وکیل، اعطای وکالت به وکیل خانواده
- ثبت دادخواست در سامانه ثنا
- پیوست مدارک اثبات کننده جهیزیه از قبیل سیاهه یا فاکتور خرید به دادخواست
- طرح دادخواست تامین
- ابلاغ دادخواست تامین به مرد
- .اجرای دادخواست تامین
- روند رسیدگی دادگاه به پروند
- تقدیم دادخواست با عنوان استرداد جهاز به دادگاه خانواده (یا حسب مورد به دادگاه صلح)
- صدور و ابلاغ دستور تعیین وقت جلسه رسیدگی به دعوای استرداد جهاز
- حضور خواهان و خوانده دعوا در جلسه رسیدگی
- ارائه پرونده شهود توسط خواهان در دادگاه برای اثبات ادعای خویش
- صدور حکم استرداد جهاز
نتیجه گیری:
در ازدواج هر کدام از زوجین وظایفی را به عهده می گیرند. هر کدام از زوجین در امر زندگی اگر کوتاهی کنند منجر به مشکلات زیادی میشود. بدترین مشکل جدایی است که تبعات زیادی در زندگی را شامل میشود. یکی از این تبعات مشکلات استرداد جهیزیه است. زن با توجه به شرایط خاصی باید اقدام به استرداد نماید. وکیل میهن با وکلای متخصص در این زمینه میتواند در این امر شمارا یاری نماید.
دیدگاهها